{"id":8579,"date":"2017-05-16T10:07:11","date_gmt":"2017-05-16T08:07:11","guid":{"rendered":"http:\/\/projectes.xtec.cat\/occita\/?p=8579"},"modified":"2017-06-22T13:07:10","modified_gmt":"2017-06-22T11:07:10","slug":"poesia-aranesa-deth-segle-xxi-1r-2n-btx","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/projectes.xtec.cat\/occita\/rota-literariaculturala\/poesia-aranesa-deth-segle-xxi-1r-2n-btx\/","title":{"rendered":"Poesia aranesa deth s\u00e8gle XXI (1r\/2n BTX)"},"content":{"rendered":"<h2 style=\"text-align: center;\"><em>Poesia aranesa deth s\u00e8gle XXI<\/em><\/h2>\n<p>Laguens aguesta seccion voi presentar dus po\u00e8tes dera Val: Xavi Guti\u00e9rrez Riu e Sheila Castet Villadangos. Era poesia ei eth s\u00f2n estrument ent\u00e0 exprimir damb paraules aquer\u00f2 qu&#8217;auem laguens era n\u00f2sta anma. Eth sentiment ei era libertat&#8230; En po\u00e8sia de Xavi era libertat se trape en cultura d&#8217;un p\u00f2ble e era dera Sheila ei ua libertat que se trape en natura. Eth t\u00edtol dera poesia de Xavi ei &#8220;Oxit\u00f2nia&#8221; e dera Sheila ei &#8220;Era Nh\u00e8u&#8221;. Es dus po\u00e8tes son dera Val d&#8217;Aran deth s\u00e8gle XXI.<\/p>\n<p>Totun, non solaments auem poesia m\u00e8s dan\u00e7a. Sara Bar\u00f3 interprete eth po\u00e8ma &#8220;Oxit\u00f2nia&#8221; en ua coreografia en tot fusionar era poesia damb era dan\u00e7a e en tot enquadrar-lo en un prat aran\u00e9s damb eth Aneto ath hons. Ua explosion artistica a on cada movement e cada mot amassa cerquen ua causa&#8230; era libertat.<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<h3>Es t\u00e8xti: &#8220;Oxit\u00f2nia&#8221; e &#8220;Era Nh\u00e8u&#8221;<\/h3>\n<h6>&#8220;Oxit\u00f2nia&#8221;, de Xavi Guti\u00e9rrez Riu<\/h6>\n<blockquote><p>\nBastiram un pa\u00eds nau<br \/>\ndamb paraules oxitones,<br \/>\nt\u00e0 que non mos h\u00e8squen mau<br \/>\nne damb bombes ne damb hones<\/p>\n<p>non credem enes pist\u00f2les<br \/>\nne tanp\u00f2c enes gabi\u00f2les,<br \/>\nesborrem es epitafis,<br \/>\ndesbastim es cenotafis<\/p>\n<p>non volem cap m\u00e8s monarca<br \/>\nqu\u2019eth n\u00f2ste rei: Sent Pan\u00e7ard,<br \/>\nmo\u2019n trufaram dera Parca<br \/>\ne viueram ar azard<\/p>\n<p>aboliram es doctrines,<br \/>\ncremaram es guilhotines,<br \/>\nqu\u2019\u00e8m un p\u00f2ble atalentat<br \/>\nde bist\u00e8c e libertat<\/p>\n<p>desarmaram as soldats<br \/>\ne lan\u00e7aram en abisme<br \/>\ntoti es ismes impausats,<br \/>\nservituds, colhonialisme<\/p>\n<p>ent\u00e0 tornar comen\u00e7ar,<br \/>\ndamb pro temps t\u00e0 roman\u00e7ar<br \/>\ne soniar un nau avier<br \/>\nqu\u2019entre toti haram a vier\n<\/p><\/blockquote>\n<h6>&#8220;Era Nh\u00e8u&#8221;, de Sheila Castet Villadangos<\/h6>\n<blockquote><p>\nArribaues sense dir arren<br \/>\nsense parlar damb arr\u00e9s,<br \/>\nsense deman\u00e1&#8217;c.<\/p>\n<p>E ara te qu\u00e8ishes.<\/p>\n<p>Mos agadauen aqueri b\u00f2squi blanqui<br \/>\nentornejadi de patz e d&#8217;amor<br \/>\nque mos aumplien era anima,<br \/>\nena vida e eth c\u00f2r.<\/p>\n<p>E ara te qu\u00e8ishes,<br \/>\ndident que non as l\u00f2c,<br \/>\nque t&#8217;an tr\u00e8t era tua casa<br \/>\nque son ara m\u00f2bles en casa d&#8217;un aute.<\/p>\n<p>E as arrason;<br \/>\nmala\u00eft calor que cremes,<br \/>\nmala\u00eft sigues&#8230;<br \/>\ntostemp!<\/p>\n<p>E tu, \u00f2me!,<br \/>\nd\u00e8isha de violar era patz,<br \/>\nd&#8217;esfa\u00e7ar colors d&#8217;amor<br \/>\nque viuen laguens d&#8217;un c\u00f2r<br \/>\nnomentat natura.<\/p>\n<p>Ara cau demanar perdon<br \/>\nad aquera que mos daue amor,<br \/>\nque mos portaue eth Nadau<br \/>\ne que mos aumplie de j\u00f2ia eth c\u00f2r.<\/p>\n<p>Aufrint-li un b\u00f2sc imaginari<br \/>\na on era, pogue repartir<br \/>\ntot aquer\u00f2 que p\u00f2rte laguens<br \/>\nm\u00e8s, non ei arren m\u00e8s<br \/>\nqu&#8217;un shinhau de patz e d&#8217;amor.\n<\/p><\/blockquote>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Eth t\u00e8xte liejut<\/h4>\n<h6>&#8220;Oxit\u00f2nia&#8221;, de Xavi Guti\u00e9rrez Riu<\/h6>\n<p style=\"text-align: center;\"><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/drive.google.com\/file\/d\/0BzzLvZpW6xOjNE1weHp3VFd2VWc\/preview\" width=\"640\" height=\"480\"><\/iframe><\/p>\n<p>Po\u00e8ma musicat damb dan\u00e7a deth po\u00e8ma Oxitonia (autor deth po\u00e8ma: Xavi Gutierrez; lectura deth po\u00e8ma: Sidney Martin; Dansa: Sara Bar\u00f3; M\u00fasica: \u201cDaydream\u201d de Marc Teichert; creacion deth vid\u00e8o: Sara Bar\u00f3). Er Aneto ath hons en un prat aran\u00e9s d\u2019iu\u00e8rn.<\/p>\n<h6>&#8220;Era Nh\u00e8u&#8221;, de Sheila Castet Villadangos<\/h6>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Comentari sus es t\u00e8xti<\/h4>\n<p>Eth po\u00e8ma &#8220;Oxit\u00f2nia&#8221; a coma caracteristica estetica primordiau que eth hinau dera majoria des v\u00e8rsi son paraules oxitones, tau e com ditz eth t\u00edtol. Era semblan\u00e7a entre es paraules Occitania e Oxitonia fan inevitabla qu&#8217;eth lector pense en era libertat occitana, reivindicacion de h\u00e8 temps.<\/p>\n<p>Eth po\u00e8ma reivindique era libertat mejan\u00e7ant er usatge de mots restacadi damb era luta pera libertat e er usatge d&#8217;un ritme rapid e constant, coma se se tract\u00e8sse d&#8217;un p\u00f2ble en tot dirigir-se cap ara libertat. Cau ah\u00edger qu&#8217;era libertat non se v\u00f2 art\u00e9nher damb era viol\u00e9ncia e v\u00f2 eliminar quina refer\u00e9ncia que sigue a doctrines. Ei ua libertat comprenuda sociauments a on eth p\u00f2ble participe actiuaments ent\u00e0 cambiar era realitat.<\/p>\n<p>Ara passam dera libertat laguens er encastre social ara libertat laguens er encastre naturau. Passam deth po\u00e8ma &#8220;Oxitonia&#8221; a &#8220;Era Nh\u00e8u&#8221;. Ua libertat representada pera nh\u00e8u panada pera man der \u00f2me. Er aguest darr\u00e8r po\u00e8ma non se mencione era paraula liberada m\u00e8s mencione tot aquer\u00f2 qu&#8217;ei de besonh per ua autentica libertat: patz e amor. Aguesti dus elements essenciaus ent\u00e0 gaudir d&#8217;ua libertat autentica se trapen en natura m\u00e8s er \u00e8sser uman era menada. Era natura mos p\u00f2t ensenhar eth camin cap ara libertat en tot basar-se en eth amor e era patz m\u00e8s era se planh qu&#8217;er \u00f2me li&#8217;n pren eth s\u00f2n l\u00f2c.<\/p>\n<p>Es dus po\u00e8mes reivindiquen ua madeisha causa, eth desir de libertat, e de man\u00e8ra indirecta mos parle d&#8217;aquer\u00f2 qu&#8217;un c\u00f2p aueren m\u00e8s qu&#8217;an perdut. Eth desir d&#8217;un mon nau e eth desir de recuperar eth r\u00f2tle qu&#8217;era natura (era nh\u00e8u) auec. Toti dus desirs arra\u00eftzadi en idea de libertat.<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-8582 aligncenter\" src=\"http:\/\/projectes.xtec.cat\/occita\/wp-content\/uploads\/usu1295\/2017\/05\/DSC_1814.jpg\" alt=\"DSC_1814\" width=\"390\" height=\"252\" srcset=\"https:\/\/projectes.xtec.cat\/occita\/wp-content\/uploads\/usu1295\/2017\/05\/DSC_1814.jpg 320w, https:\/\/projectes.xtec.cat\/occita\/wp-content\/uploads\/usu1295\/2017\/05\/DSC_1814-300x194.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 390px) 100vw, 390px\" \/><\/p>\n<h4>Contextualizacion dera Val d&#8217;Aran: natura e cultura<\/h4>\n<p><strong>Es Pirin\u00e8us<\/strong>: tota z\u00f2na geografica m\u00e8rque era vida des s\u00f2ns abitants. Es Piren\u00e8us a mercat claraments era vida des abitants des sues vals, concr\u00e8taments la Vau d&#8217;Aran. En aguest <a href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Pirineus#Lleng.C3.BCes_del_Pirineu\" target=\"_blank\">ligam<\/a> ac descorbir\u00e0s!<\/p>\n<p><strong>Occit\u00e0nia<\/strong>: Occit\u00e0nia non a reconeishen\u00e7a politica&#8230;Encara. En aguest <a href=\"https:\/\/ca.wikipedia.org\/wiki\/Occit%C3%A0nia\" target=\"_blank\">link<\/a> poder\u00e0s veir era ist\u00f2ria d&#8217;ua gent qu&#8217;un c\u00f2p sigueren un p\u00f2ble e qu&#8217;un dia vederen coma aguesta libertat va desapareishec.<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<h3>Xavi Guti\u00e9rrez Riu e Sheila Castet Villadangos: es autors<\/h3>\n<h6>Xavi Guti\u00e9rrez Riu<\/h6>\n<p>Encara qu\u2019en passap\u00f2rt i figure ua nacionalitat que non ei cap era sua, Xavi Guti\u00e9rrez Riu neishec en Ivars d\u2019Urgell (Catalonha), en s\u00e8gle passat, e b\u00e8th temps a que viu en Aran. Professionauments, li paguen un salari t\u00e0 endre\u00e7ar libres e ced\u00e9s e deved\u00e9s, m\u00e8s t\u00e0 poder-se guanhar era vida dignaments tanben arrevire qu\u2019arrevirar\u00e0 e, de temps en temps, ja que ditz qu\u2019ei istoriador, li d\u00e8ishen desenterrar cadavres qu\u2019an m\u00e8s de mil ans. Non escriu en v\u00e8rs sonque en occitan e de tant en tant, quan lo pr\u00e8sse eth temps, quan li arribe era \u2018inspiracion celestiau\u2019 e t\u00e0 non auer de jutjar era \u00f2bra des auti, qu\u2019ei eth trabalh de m\u00e8s mau h\u00e8r d\u2019aguest mon. Maugrat era qualitat dobtosa des s\u00f2ns v\u00e8rsi, m\u00e8s d\u2019un c\u00f2p les ac an premiat, tant en Aran com ena Occit\u00e0nia grana, en Concors Literari en Gascon d\u2019Anglet, enes Calams de Pau, en Concors Bigordan d\u2019Expression Gascona de Tarba e enes Pr\u00e8mis Aran de Literatura.<\/p>\n<p>(Biografia escrita peth madeish aut\u00f2r)<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<h6>Sheila Castet Villadangos<\/h6>\n<p>Finalista dera VIIau edicion deth Pr\u00e8mi literari Mn. Cond\u00f3 Sambeat. Categoria: Niv\u00e8u D.<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<h3>Proposta did\u00e0ctica<\/h3>\n<p style=\"text-align: center;\"><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/drive.google.com\/file\/d\/0ByILylm1AhSQTEw5clBBa1FKNEk\/preview\" width=\"640\" height=\"480\"><\/iframe><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Era poesia ei er estrument de dus po\u00e8tes aranesi d&#8217;au\u00e9 ent\u00e0 exprimir damb paraules eth sentiment dera libertat.&hellip;  <a href=\"https:\/\/projectes.xtec.cat\/occita\/rota-literariaculturala\/poesia-aranesa-deth-segle-xxi-1r-2n-btx\/\" title=\"Read Poesia aranesa deth s\u00e8gle XXI (1r\/2n BTX)\">Llegeix m\u00e9s\u00bb<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8582,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"footnotes":""},"categories":[280],"tags":[290,291,287,294,289,288,314],"class_list":["post-8579","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rota-literariaculturala","tag-1r-btx","tag-2n-btx","tag-batxillerat","tag-lengua-occitana-aranes-e-literatura","tag-llengua-catalana-i-literatura","tag-occita-gasco","tag-occita-gasco-aranes"],"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/projectes.xtec.cat\/occita\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8579","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/projectes.xtec.cat\/occita\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/projectes.xtec.cat\/occita\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projectes.xtec.cat\/occita\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projectes.xtec.cat\/occita\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8579"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/projectes.xtec.cat\/occita\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8579\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8585,"href":"https:\/\/projectes.xtec.cat\/occita\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8579\/revisions\/8585"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projectes.xtec.cat\/occita\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8582"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/projectes.xtec.cat\/occita\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8579"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/projectes.xtec.cat\/occita\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8579"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/projectes.xtec.cat\/occita\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8579"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}